Een voornaam krijgt u bij de geboorte, zonder dat u er zelf iets over te zeggen had. Soms past die naam later niet meer: omdat u al jaren een andere roepnaam gebruikt, omdat de naam in een andere taal een vervelende betekenis heeft of omdat de naam herinneringen oproept die u liever achter u laat. In Nederland kan een voornaam officieel worden gewijzigd, maar dat gaat niet via een formulier bij de gemeente. In de meeste gevallen beslist de rechtbank.
Roepnaam of officiële naam
Het is goed om eerst onderscheid te maken tussen een roepnaam en de officiële voornaam. Een roepnaam mag u vrij gebruiken in het dagelijks leven, op het werk en in contact met vrienden. Daarvoor is geen procedure nodig. Op officiële documenten zoals een paspoort, diploma of contract staat echter de naam uit de Basisregistratie Personen.
Wilt u dat de nieuwe naam ook daar komt te staan, dan is een wijziging van de voornaam in de geboorteakte nodig. Dat vraagt om een beslissing van de rechter.
Wanneer de rechtbank een wijziging toestaat
De wet vereist dat er een voldoende zwaarwegend belang is bij de wijziging. De rechter weegt dat belang af tegen het algemene belang dat namen stabiel blijven. Situaties die vaak worden aangevoerd zijn:
-
u gebruikt al lange tijd consequent een andere voornaam en bent daaronder bekend
-
de voornaam leidt tot spot of heeft een kwetsende betekenis
-
de naam herinnert aan een ouder of gebeurtenis die psychische schade veroorzaakt
-
de naam past niet bij de culturele of religieuze identiteit die u heeft
Of het belang voldoende zwaar weegt, beoordeelt de rechter per geval. Een goede onderbouwing met verklaringen en stukken die het gebruik of de gevolgen van de naam aantonen, is daarbij van groot belang.
Hoe de procedure verloopt
Het verzoek wordt ingediend bij de rechtbank in het arrondissement waar u woont. Daarvoor is een advocaat verplicht. Het verzoekschrift bevat de huidige en de gewenste naam, de redenen voor de wijziging en de bewijsstukken. Vaak volgt een mondelinge behandeling, waarin de rechter vragen stelt.
Wijst de rechter het verzoek toe, dan wordt de beslissing doorgegeven aan de ambtenaar van de burgerlijke stand. Die verwerkt de wijziging in de geboorteakte, waarna de Basisregistratie Personen wordt aangepast. Daarna kunt u nieuwe identiteitsdocumenten aanvragen.
Wijziging voor kinderen
Ook voor een minderjarig kind kan een voornaamswijziging worden verzocht, meestal door de ouders met gezag. Kinderen vanaf twaalf jaar krijgen de gelegenheid hun mening te geven, en vanaf zestien jaar kan een kind in bepaalde gevallen zelf een verzoek doen. Bij een wijziging van de geslachtsregistratie in de geboorteakte kunnen de voornamen in sommige gevallen via de gemeente worden aangepast, zonder aparte procedure bij de rechtbank.
Advies voordat u een verzoek indient
Omdat de rechter de onderbouwing zwaar laat wegen, loont het om vooraf te laten beoordelen hoe sterk uw situatie is en welke stukken nodig zijn. Het Alkmaarse advocatenkantoor Appelman licht de procedure voor een voornaamswijziging toe. Via appelman.nl is te zien op welke andere rechtsgebieden het kantoor werkzaam is. Hoe de rechter een verzoek beoordeelt, hangt altijd af van de omstandigheden.
Een nieuwe voornaam laten registreren is een formele stap, maar voor veel mensen een logische afronding van een naam die zij in de praktijk al lang gebruiken. Met een goed onderbouwd verzoek en de juiste stukken weet u vooraf waar u staat.
Meer
Verschillende soorten schoenen